Kapota Jātaka

කපෝත ජාතකය

ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බ්‍රහ්මටත්ත රජුගේ රාජ්‍ය කාලයෙහි, මහා බෝසතාණන් වහන්සේ කපෝත රජෙකු වශයෙන් උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනයෙන් රට සශ්‍රීක විය. දිනක්, උන්වහන්සේ තම රාජ මාළිඟාවේ උයනෙහි වැඩ සිටින විට, දුටු ඛේදනීය දර්ශනයක් උන්වහන්සේගේ සිත තුළ ගැඹුරු කම්පනයක් ඇති කළේය.

අහසේ අතිශයින්ම භයානක මාරාන්තික දඩයමක් සිදුවෙමින් තිබිණි. මහා ධෛර්යවන්ත, නන් දෙසින් පැසසුම් ලබන මහා ව්‍යාඝ්‍රයෙකු, තමාට වඩා බෙහෙවින් කුඩා, නිදොස්, පියාඹා යන පරෙවි යුවලක් පසුපස හඹා යමින් සිටියේය. එම පරෙවියන්ගෙන් එක් අයෙක්, ධර්මිෂ්ඨ කපෝත රජුගේ පෙර භවය වූයේය. අනෙකා ඔහුගේ ආදරණීය බිසව විය.

"අහෝ! මේ කුමක්ද?" කපෝත රජුගේ හදවත බර විය. "මගේ ආදරණීය බිසව, මගේ ජීවිතයේ ආලෝකය, මේ ම්ලේච්ඡ ව්‍යාඝ්‍රයාට ගොදුරු වීමට ආසන්නව සිටිනවා!"

ව්‍යාඝ්‍රයාගේ ශක්තිමත් පාද තවදුරටත් වේගවත් විය. ඔහුගේ කටින් පිටවන හුස්ම ගොරෝසු විය. පරෙවි යුවල, භීතියෙන් පියාඹමින්, බලාපොරොත්තුවක් නොමැතිව අහසේ සැරිසරමින් සිටියහ. බිසව පරෙවියා, සිය ස්වාමියාට වඩා දුර්වල වුවත්, සිය ජීවිතය බේරාගැනීමට අසීරුවෙන් උත්සාහ කළාය.

එකෙණෙහිම, බෝසත් කපෝත රජු, සිය රාජකීය අලංකාරය අතහැර, අහසේ සිට සිය ආදරණීය බිසව දෙස බලා, ධෛර්ය සම්පන්නව කතා කළේය.

"මාගේ ආදරණීය බිසව, බිය නොවන්න! මම මෙහි සිටිමි. මම ඔබව ආරක්ෂා කරන්නෙමි."

ඔහු සිය පියාපත් විහිදුවා, සිය බිසව ඉදිරියෙන් ස්ථානගත කළේය. ඔහුගේ කුඩා දේහය, මහා ව්‍යාඝ්‍රයාගේ දැවැන්ත සිරුර ඉදිරියේ අතිශයින්ම සුළු විය. එහෙත්, ඔහුගේ හදවත ධෛර්යය හා අනුකම්පාවෙන් පිරී තිබිණි.

ව්‍යාඝ්‍රයා, තමාගේ ගොදුරට ළං වෙමින්, කෝපයෙන් ගර්ජනා කළේය.

"කපෝත රජුනි! ඔබ මේ කුඩා පරෙවියෙකු වෙනුවෙන් මෙතරම් ධෛර්යයක් දක්වනවාද? මම කුසගින්නෙන් පෙළෙමි. මට මගේ ආහාරය ලබා ගැනීමට ඉඩ දෙන්න!"

බෝසත් කපෝත රජු, කිසිදු බියකින් තොරව, සිය ස්ථාවර හඬින් පිළිතුරු දුන්නේය.

"මහා ව්‍යාඝ්‍රයාණෙනි, මම ඔබගේ කුසගින්න තේරුම් ගනිමි. එහෙත්, මගේ බිසව, මාගේ ජීවිතය හා සමාන වේ. ඇයව මට අහිමි කළ නොහැකි ය. මාගේ දේහය, ඔබගේ ආහාරය සඳහා පිළිගන්න. මාගේ ජීවිතය, ඇගේ ජීවිතයට වටිනාකමක් දෙයි."

මෙය අසා, ව්‍යාඝ්‍රයා තවදුරටත් පුදුමයට පත් විය. මෙවැනි ආත්මාර්පණයක් ගැන ඔහු කිසි විටෙක අසා නොතිබිණි.

"කපෝත රජුනි, ඔබගේ ධෛර්යය හා අනුකම්පාව අතිශයින්ම ප්‍රශංසනීය ය. ඔබගේ යහපත් ගුණයෙන් මම වශී වී සිටිමි. එහෙත්, මගේ කුසගින්න තෘප්තිමත් කළ හැක්කේ ඔබගේ මස් හා ලේ වලින් පමණි. එසේ නොවුණහොත්, මම දුර්වල වී මිය යනු ඇත."

බෝසත් කපෝත රජු, සිය ස්ථීර අධිෂ්ඨානය අත් නොහැර, සිය ශරීරය බිමට පහත් කළේය. ඔහු සිය පියාපත් මෘදු ලෙස විහිදුවා, සිය ශරීරය තරාදියක තැබීමට සූදානම් විය.

"මාගේ ශරීරය, මාගේ බිසව වෙනුවෙන්, මාගේ ආදරය වෙනුවෙන්, මාගේ ධර්මය වෙනුවෙන්, ඔබගේ ආහාරය සඳහා පූජා කරමි. මට කිසිදු පසුතැවිල්ලක් නැත."

ව්‍යාඝ්‍රයා, සිය ධර්මිෂ්ඨ තීරණයෙන් මවිත වී, තරාදිය වෙත ළඟා විය. ඔහු එක් පැත්තක බිසව පරෙවියා තැබීය. අනෙක් පැත්තේ, බෝසත් කපෝත රජු, සිය ශරීරයෙන් කොටසක්, ඊට සමාන බරක් ඇතිවන තුරු, අතහැරීමට සූදානම් විය.

කපෝත රජු, සිය ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාවේ යෙදී, සිය මස්වලින් කොටසක් තරාදිය මත තැබීය. එහෙත්, පුදුමයට කරුණක් වූයේ, බිසව පරෙවියා සිටි පැත්ත, ඔහු තැබූ මස්වලින් තවත් බර විය. කපෝත රජු, සිය සිතේ කිසිදු බියක් හෝ පසුතැවීමක් නොමැතිව, තවත් මස් කැබලි එකතු කළේය. එහෙත්, සෑම විටම, බිසව සිටි පැත්ත සැහැල්ලු විය.

අවසානයේ, බෝසත් කපෝත රජු, සිය සිරුරේ ඉතිරිව තිබූ සියලු මස්, සියලු ලේ, සියලු ඇට මිදුළු පවා, සිය බිසව වෙනුවෙන්, තරාදිය මත තැබීමට සූදානම් විය. ඔහු සිය අස්ථි පවා ගලවා තැබීමට සූදානම් වූ විට, ඔහුගේ ශරීරය ඛේදනීය ලෙස දුර්වල විය. එහෙත්, ඔහුගේ අධිෂ්ඨානය තවදුරටත් ශක්තිමත්ව පැවතිණි.

ඒ මොහොතේ, දේවේන්ද්‍රයා, මේ මහා ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාව දුටු, සිය දේව මාලිගාවෙන් බැස ආවේය. ඔහු, මේ සත්‍යවාදී, අනුකම්පා සහගත, ආත්මාර්පණීය කපෝත රජුගේ ධර්මය පරීක්ෂා කිරීමට පැමිණියේය.

දේවේන්ද්‍රයා, සිය දිව්‍යමය බලයෙන්, කපෝත රජුගේ ශරීරය යථා තත්වයට පත් කළේය. ඔහු, කපෝත රජුට හා ඔහුගේ බිසවට, ඔවුන්ගේ ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාව වෙනුවෙන් ආශිර්වාද කළේය.

"කපෝත රජුනි, ඔබගේ ධර්මය, ධර්මයම වේ. ඔබගේ අනුකම්පාව, අනුකම්පාවම වේ. ඔබගේ ආත්මාර්පණය, ආත්මාර්පණයම වේ. ඔබගේ මේ මහා ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාව, සියලු ලෝකයාට ආදර්ශයක් වනු ඇත. මම ඔබව ආශිර්වාද කරමි. ඔබ සහ ඔබේ බිසව, සදාකල් සුවසේ වාසය කරනු ඇත."

දේවේන්ද්‍රයා, කපෝත රජුට හා ඔහුගේ බිසවට, ඔවුන්ගේ ධර්මය හා අනුකම්පාව වෙනුවෙන්, සියලු සම්පත්, සුවය, හා දීර්ඝායුෂ ලබා දුන්නේය. ව්‍යාඝ්‍රයා, ධර්මය හා අනුකම්පාව පිළිබඳ ගැඹුරු පාඩමක් ඉගෙන ගත්තේය. ඔහු, කෘතඥතාවයෙන්, කපෝත රජුට හා ඔහුගේ බිසවට ආචාර කර, වනයට පිටත්ව ගියේය.

බෝසත් කපෝත රජු, සිය ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාවෙන්, සියලු සත්වයන්ට, ධර්මය, අනුකම්පාව, හා ආත්මාර්පණය පිළිබඳ ආලෝකය දුන්නේය. ඔහු, සිය ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය, ධර්මිෂ්ඨව හා සතුටින් ගත කළේය.

ධර්මය, අනුකම්පාව, හා ආත්මාර්පණය යනු සැබෑ ධනය යි.

බෝසතාණන් වහන්සේ ධර්මමය ධෛර්යය, අනුකම්පාව, හා ආත්මාර්පණය යන බාරමයෝ බුද්ධත්වයට පත් විය.